TerraŚwiat.netTutaj Wszystko się zaczyna !

Obecnie gady to grupa licząca około 7800 gatunków zmiennocieplnych owodniowców.  Żółwie, węże, krokodyle i jaszczurki. Formy kopalne były znacznie bardziej zróżnicowane.

Gady wywodzą się z płazów. Niektóre płazy tarczogłowe (np. sejmuria)  miały tak zaawansowany szkielet, iż były zaliczane do najprymitywniejszych gadów. Okazało się jednak, że w trakcie wykopalisk znaleziono kijanki, czyli nie należały jeszcze do owodniowców. Gady natomiast składają na lądzie jajka, w którym zarodek dzięki błon płodowych rozwija się bez przeobrażenia.

Kaptorynomorf – pierwszy przedstawiciel owodniowców

Szkielet u owodniowców w porównaniu z płazami był bardziej skostniały. Również odcinek szyjny był wydłużony (Więcej informacji w dziale anatomia). Ewolucja gadów doprowadziła je do podziałów na dwie linie rozwojowe:

• Synapsydy (obejmuje gady ssakokształtne i ssaki)
• Zauropsydy (obejmuje kopalne owodniowce, ptaki i gady współczesne)

Czym się różnią te grupy ? Przede wszystkim ich kształty czaszek. Pierwotnie wszystkie stworzenia miały czaszkę anapsydową, czyli taką, która posiadała parzyste otwory nosowe, oczodoły i otwory oka ciemieniowego i otworu potylicznego. W dalszym toku ewolucji pojawiały się okna skroniowe, w których mieszczą się mięśnie szczęk. W erze mezozoicznej gady potrafiły się tak przystosować do warunków (przeszły silną radiację), dlatego mówi się, że dinozaury mieszkały na wszystkich kontynentach. Przyczyny  wielkiego wymierania gadów do dziś nie zostały dokładnie wyjaśnione, jednak coraz więcej dowodów wskazuję na zderzenie się z meteorytem.

Autor:  Paweł Górka
Źródła: Biologia wyd. Operon